‘Aanleg zwemvijver vergt specifieke expertise’

‹ Terug naar overzicht
z Geplaatst op:

De VHG verkoos een architecturale zwemvijver van Bruggeman hoveniers|ontwerpers uit Heerde enkele maanden geleden tot ‘Zwemvijver van het jaar 2019’. Eigenaar Wiljan Bruggeman is trots op de prijs en spreekt van een van de grootste en meest gecompliceerde projecten in het 28-jarig bestaan van zijn bedrijf. De ondernemer ziet dat zwemvijvers steeds meer aan populariteit winnen, maar benadrukt ook dat de aanleg veel specifieke kennis en expertise vergt.

De prijswinnende zwemvijver neemt een centrale plek in in de 3.500 m2 villatuin in Bilthoven. Het gaat hier om een zwemvijver in de meest pure vorm van natuurwater: de verhouding planten en zwemwater is fiftyfifty. “De zwemvijver bestaat uit een bad van 25 bij 6 meter en een even grote plantenzone”, vertelt Wiljan Bruggeman. “Een wand onder water scheidt het zwem- en plantengebied van elkaar. Het water wordt zachtjes door beide gebieden rondgepompt. Omdat het water ‘in rust’ is, groeien er allemaal waterplanten in de vijver, zoals de waterlelie en zwanenbloem.”

Mooi lijnenspel

Bruggeman is trots op het winnende project. Het hoveniersbedrijf uit Heerde was vier keer genomineerd voor de landelijke competitie ‘Zwemvijver van het jaar’, maar wist de prestigieuze prijs nog niet eerder in de wacht te slepen. De jury prees de winnaar vanwege het lijnenspel en de verbinding tussen natuurlijke omgeving, huis, tuin en zwemvijver. ‘De mooi geïntegreerde vijver is uitstekend gepositioneerd en nodigt uit tot baantjes trekken, relaxen en in alle rust reflecteren met uitzicht op de waterspiegel’, aldus het juryrapport. Bruggeman: “Het aanleggen van een zwemvijver is een van onze grootste passies. We hebben inmiddels een schat aan ervaring op dit vlak opgebouwd. Dat werpt zijn vruchten af.”

Gecompliceerd project

Bij de winnende zwemvijver nam Bruggeman zowel de aanleg van de zwemvijver als het tuinontwerp voor zijn rekening. Hij speelde daarbij met het niveauverschil in de tuin, die aan de achterzijde een meter hoger is. De rand achter de vijver, bestaande uit grote brokken grauwacke steen, loopt via stapstenen door naar het water. Het zwemgebied is net zo breed als de bovenbouw van de villa. De planten rond de zwemvijver, zoals rododendrons, hosta’s en siergewassen, gaan op in en sluiten aan bij de omgeving; de villatuin grenst aan een bosrijk gebied. Het water wordt op een natuurlijke manier gereinigd. Bruggeman geeft aan dat het winnende project een van de grootste en meest gecompliceerde projecten is dat hij ooit heeft uitgevoerd. “We waren benaderd om de zwemvijver aan te leggen, later is het tuinontwerp eraan toegevoegd. Dan kun je er wat betreft ontwerp, aanleg en waterkwaliteit een mooi geheel van maken. Het project was ook een uitdaging voor de aannemer die de villa heeft gebouwd, omdat er veel installatiewerk bij kwam kijken. Er is veelvuldig met de installateur overlegd. De apparatuur – circulatiepompen – rond de zwemvijver is via een app te besturen, vanuit zowel de tuin als het huis.”

Duurzaam karakter

De zwemvijver is nog altijd een niche, maar wint steeds meer aan populariteit. Een natuurlijk bad gaat het gewone zwembad niet verdringen, maar beide concepten gaan wel steeds meer naast elkaar bestaan, denkt Bruggeman. “De meerwaarde van een zwemvijver boven een gechloreerd bad is het duurzame karakter ervan; dat gaan mensen steeds meer waarderen. Het zwemwater wordt op biologische wijze gezuiverd door een combinatie van planten en bacteriën en is vrij van chemicaliën. Het water wordt bij bepaalde typen vijvers op een natuurlijke manier verwarmd met een helofytenfilter, dat minimaal 30 procent van het wateroppervlak inneemt. Op dit filter ligt een dunne laag water, die snel opwarmt door de zon en vervolgens wordt rondgepompt. Hierdoor krijgt de hele zwemvijver na een aantal warme dagen een aangename temperatuur. Sommige typen zwemvijvers zijn ook bij te verwarmen, bijvoorbeeld met een warmtepomp. De zwemvijver in Bilthoven heeft geen helofytenfilter, omdat daarvoor te weinig doorstroming is.”

Integreren in tuin

De uitstraling van zwemvijvers verschilt van die van een regulier zwembad. Dat vraagt vooral aandacht bij het ontwerp van de baden, benadrukt Bruggeman. “Het is de uitdaging om de zwemvijver volledig te integreren in de tuin, zodat onduidelijk is waar de tuin ophoudt en de vijver begint. Dat kan door de gewenste planten toe te voegen, maar ook door de aangrenzende tuingedeelten zoveel mogelijk bij het ontwerp te betrekken. Dit doen we door de overgang van tuin naar zwemvijver zo ‘zacht’ mogelijk te maken, bijvoorbeeld met vlonders, een strandje of springstenen. In Bilthoven hebben we bijvoorbeeld gebruikgemaakt van stapstenen en beplanting. Verder zorgen we ervoor dat de zwemvijver zich organisch vormt naar de aangrenzende gedeelten van de tuin. Het voordeel hiervan is dat de zwemvijver altijd in de tuin past en de zwemmer het gevoel krijgt in een echte vijver te zwemmen.”

Kennisontwikkeling

De aanleg van een zwemvijver vraagt om specifieke kennis en expertise. Het concept is overgewaaid uit de Duitstalige landen, waar de kennisontwikkeling op het gebied van natuurlijke baden volgens de hovenier beduidend verder is dan in ons land. “De aanleg van een zwemvijver is gecompliceerd. Je moet er regelmatig één aanleggen voordat je het goed in de vingers hebt. Het luistert heel nauw wat betreft constructie, waterkwaliteit en materialen. Zo hebben de materialen in de vijver invloed op de waterkwaliteit. Stenen die fosfaat afgeven, veroorzaken algvorming. Dan kun je problemen met de waterkwaliteit krijgen.”

Verder is de manier van zuivering belangrijk: het water moet schoon blijven. Daar komt een stukje scheikunde bij kijken, weet Bruggeman. “Je moet weten hoe het is gesteld met fosfaten, zuurtegraad, hardheden, CO2 en nitraten in water. Wat gebeurt er overdag en wat gebeurt er ’s nachts in de vijver? En wat doet zonkracht met water? Het is belangrijk dat je weet waar je die kennis vandaan haalt. Er is een opleiding om zwemvijvers aan te leggen, maar de informatie die je daar opdoet, is niet toereikend. We zien dan ook steeds vaker dat hoveniers de aanleg van een zwemvijver uitbesteden aan een specialist. Zelf heb ik de kennis gaandeweg bij elkaar gesprokkeld, die ligt niet voor het oprapen. Ook heb ik meegedraaid in meerdere projecten. Zo kom je elke keer een stap verder.”

Kikkers en slakjes

Bruggeman hoveniers|ontwerpers voert het label gardenSwimm. Dit label biedt verschillende typen zwemvijvers aan. De modellen verschillen in vorm, water-plantverhouding, randafwerking, waterkwaliteit en de manier waarop het water wordt gereinigd. Reiniging gebeurt op basis van stilstaand water of door middel van doorstroming. Daarin zit een groot verschil, aldus de hovenier. “Bepaalde typen zwemvijvers hebben weinig doorstroming en daardoor weinig onderhoud nodig. Hoe meer in deze baden wordt gewroet, hoe troebeler het water wordt. Zwemvijvers met veel doorstroming vergen meer onderhoud. De klant kan er dan voor kiezen een robot in te zetten om het water in deze baden schoon te houden.”

Zwemvijver

Foto: Vakfoto Van der Beek

Hoewel geen enkele zwemvijver zonder onderhoud kan, ligt de charme van een natuurlijk bad in het werk dat de natuur doet, vindt Bruggeman. Sommige zwemvijvers zitten vol met flora en fauna: van waterplanten tot watervlootjes, krabjes en kikkers, zegt hij. “Kleine slakjes op de wanden van de vijver vreten de wanden schoon. Ga je die slakjes wegpoetsen, dan stuur je het natuurlijke proces in de war en moet je iets anders bedenken om de wanden schoon te maken. Ook moet je niet te bang zijn voor een paar blaadjes in het water. Een teveel aan blad kan algvorming veroorzaken, maar bij een paar bladeren is dat niet het geval. Een zwemvijver met veel flora en fauna is niet altijd kraakhelder. Dat moet je accepteren als je kiest voor veel planten en dieren.”

Juiste match

De aanleg van een zwemvijver kost tussen de € 25.000 en € 35.000, rekent Bruggeman voor. “Het is niet goedkoper dan een gewoon zwembad. We trekken voor het eerste gesprek met de klant veel tijd uit om erachter te komen wat hij wil. Welk type bad past bij hem en wat kan hij verwachten? Niet iedereen is geschikt voor een natuurlijk zwembad, je moet de klant geen dingen voorspiegelen die niet bij hem passen. Soms is het beter afscheid van elkaar te nemen, als blijkt dat een gechloreerd bad beter aansluit bij iemands wensen en verwachtingen. Je hebt er niets aan een dure zwemvijver aan te leggen, waar niemand tevreden mee is.”

Annemarie Gerbrandy

Dit artikel is verschenen in Hoveniersvak 2 2019. Niet ontvangen? Klik dan HIER.