“Maar bij uitval, slechte prestaties of ongelukken heb je als hovenier echt een groot probleem.”"/>

‘Slecht onderhoud kan grote gevolgen hebben’

‹ Terug naar overzicht
z Geplaatst op:

De herfst is bij uitstek het moment voor onderhoud van machines en gereedschappen. Maar wat kan een hovenier zelf doen en wat kun hij beter uitbesteden? En hoe belangrijk is het eigenlijk om al het materiaal op orde te hebben? Volgens onderhoudsspecialist Ralph Lemmen wordt dit aandachtspunt nog te vaak onderschat.  “Maar bij uitval, slechte prestaties of ongelukken heb je als hovenier echt een groot probleem.”

De afgelopen maanden waren druk voor de meeste hoveniers. Bijna onafgebroken werd gewerkt aan het onderhoud van groen en het aanleggen van tuinen. En dus maakten ook machines en gereedschappen overuren. Nu het najaar weer is aangebroken, wordt het tijd om alle materialen schoon te maken, te controleren en waar nodig te herstellen. Althans, dat zou het geval moeten zijn, volgens Ralph Lemmen. Hij is eigenaar van Lemmen Tuin en Park in Heythuysen. Zijn bedrijf is gespecialiseerd in het repareren en keuren van tuingereedschappen, arbeidsmiddelen en tuinmachines. Maar nog te vaak merkt hij dat hoveniers hier te makkelijk over denken. Met alle gevolgen van dien. “Veel hoveniers werken het hele jaar door en ervaren onderhoud aan hun gereedschap als belemmerend en lastig. Het kost immers tijd en geld. Maar als uiteindelijk uitval van gereedschap optreedt, onveilige situaties ontstaan en slechte prestaties worden geleverd, hebben hoveniers een veel groter probleem.”

Werkplezier

Lemmen komt het vaak genoeg tegen: messen van een heggenschaar worden niet op tijd geslepen, gesmeerd en afgesteld, machines worden onvoldoende gereinigd en de lagers van maaimachines worden bij controles simpelweg vergeten. Het zijn veelvoorkomende situaties die het werkresultaat niet ten goede komen, meent Lemmen. Soms wordt het vergeten, soms is het een keuze uit oogpunt van bezuinigingen. “Maar goed onderhoud is niet alleen beter voor de levensduur van machines en gereedschap, het bevordert ook de prestaties en het werkplezier voor de mensen die het materieel gebruiken. En niet te vergeten: machines die goed zijn afgesteld en naar behoren functioneren, zijn ook nog eens beter voor het milieu. Ze verbruiken namelijk minder brandstof.”

Dagelijks en jaarlijks

ServiceEr zijn volgens Lemmen twee vormen van onderhoud. “Je hebt het dagelijkse onderhoud, dat bestaat uit onder andere het smeren en reinigen van materialen, het afstellen van messen en controle op zichtbare gebreken. Daar hoort ook het opladen van accu’s bij en het opslaan daarvan op  droge en vorstvrije plekken bij plus het aftanken van benzine- en dieselmachines. Dit soort onderhoud kunnen hoveniers prima zelf doen en is erg belangrijk om goed te kunnen werken.” Daarnaast is er het jaarlijkse onderhoud, geeft Lemmen aan. “Dat laat je veelal in het najaar uitvoeren door specialisten. Wij zorgen onder meer voor de afstelling, reiniging en het smeren van de kabels van apparaten, we reinigen schakelaars inwendig en controleren de aandrijvingen om ze vervolgens goed af te stellen. Verder worden bij het grote onderhoud de lagers van machines nagelopen, de messen geslepen, brandstofslangen en carburateurs gereinigd en accu’s uitgelezen. En waar nodig updaten we de software. Boven op dit alles voorziet een erkende specialist het materieel ook van een VA-keuring (zie kader, red.), waardoor je niet alleen weet dat jouw spullen aan alle eisen voldoen, maar dat ook kunt bewijzen richting klanten en personeel.”

Aansprakelijkheid

Heel zwart-wit gesteld behelst het dagelijkse onderhoud dus alles wat met het blote oog zichtbaar is en richt het periodieke onderhoud zich vooral op zaken van grotere aard, die minder in het oog springen. Onvoldoende of onjuist onderhoud van machines, apparaten en gereedschappen kan zogezegd voor grote problemen zorgen. Zoals uitval, mindere prestaties en ongelukken. “Soms heb je dat als hovenier ook niet eens door. Je kunt immers gewend raken aan een teruglopende prestatie van een apparaat. Pas als wij groot onderhoud hebben gedaan, ervaart men het verschil. Maar te vaak kiezen hoveniers er bewust voor om het risico maar te nemen en zo geld te besparen. Ze realiseren zich niet dat ondeugdelijk materiaal gevolgen kan hebben voor de aansprakelijkheid en dekking van verzekeringen. Daardoor ben je uiteindelijk qua kosten veel verder van huis. Vergelijk het met een brandverzekering. Als er brand op jouw bedrijf uitbreekt, maar achteraf blijkt dat jij de veiligheidsvoorzieningen niet op orde had, dan keert de verzekering niet of maar deels uit. Datzelfde geldt voor het niet in orde hebben van je gereedschap. Volgens de Arbowet moet een arbeidsmiddel periodiek worden gekeurd. Doe je dat niet, dan voldoet je machinepark niet aan de wet. Het VA-Keur is daar heel duidelijk in en heeft een landelijk systeem volgens de juiste normen en met juist opgeleide keurmeesters.”

Aantrekkelijker

Een ander punt is dat veiligheid van medewerkers een steeds belangrijker issue wordt. In de groensector is het al niet makkelijk om voldoende personeel te krijgen en een onveilig imago draagt daar volgens Lemmen niet aan bij. “Door met betrouwbare, goed onderhouden spullen te werken en dit aan te tonen met een VA-keuring word je aantrekkelijker voor nieuwe medewerkers. Zij weten dan dat zij in een prettige en veilige werkomgeving terechtkomen met goed onderhouden materiaal. Reden temeer om de bewustwording over het belang van een goed machinepark verder te verbeteren binnen de sector. Dat komt elke hovenier uiteindelijk ten goede.”

Jacco Strating

‘Elke twee jaar nieuw gereedschap’

Terwijl de ene hovenier kiest voor regelmatig onderhoud en de ander zijn machines en gereedschap wat minder frequent laat controleren en schoonmaken, is er ook nog de werkwijze van Bergsma Hoveniers. Het bedrijf uit Overdinkel kiest er namelijk voor om het volledige machinepark elke twee jaar te vernieuwen. “Onze focus ligt op zo min mogelijk uitgevallen uren. Wil je dat voor elkaar krijgen, dan moet je ervoor zorgen dat je machinepark altijd op orde is. Wij kiezen er daarom voor om elke twee jaar nieuw materieel te kopen, zodat wij altijd met nieuwe en betrouwbare spullen kunnen werken”, zo geeft Marco Bergsma aan. “Op die manier blijft de inruilwaarde van de machines en gereedschappen hoog, houden we alles jong en fris en besparen we op het onderhoud.”

Bergsma geeft toe dat het iedere twee jaar weer een investering is, maar die wordt volgens hem dubbel en dwars terugverdiend. “Er is amper sprake van uitval, waardoor je altijd optimale prestaties kunt leveren. Een deel van de kosten voor het gereedschap berekenen we door aan onze klanten, maar daar staat tegenover dat we door het gebruik van het nieuwe materiaal ook eerder klaar zijn en dus minder uren hoeven te maken.”

Bergsma Hoveniers heeft bijna alle gereedschappen in eigen beheer: van graafmachines, shovels, hoogwerkers en trilplaten tot gazonmaaiers, verticuteermachines en versnipperaars. Op die manier kan snel en flexibel worden gewerkt, zo meent de ondernemer. “Elke bus is bij ons uitgerust met alle gereedschap die op dat moment van pas komen bij het aanleggen van de tuin”, legt Bergsma uit. “Het komt dus eigenlijk nooit voor dat we iets níét bij ons hebben. En we hebben voldoende expertise en ruimte in huis om zelf het onderhoud te verzorgen.” Daarbij valt te denken aan het slijpen van alle types en soorten messen, vervangen van filters, verversen van de olie en het vervangen van de slijtende delen. “We hebben een eigen werkplaats en een groot magazijn waar we alle onderdelen op voorraad hebben. De veiligheid van de gereedschappen controleren we regelmatig. Dit wordt elk jaar gekeurd door erkende keurmeesters. Verder houden we maandelijks een controleronde, puur op dingen als olie en loszittende onderdelen.”

Sowieso valt het onderhoud enorm mee, omdat alles relatief nieuw is. Maar op gezette momenten, bijvoorbeeld in het najaar, wordt tijd gemaakt voor onderhoud. “Uitbesteden van onderhoud kost gewoon heel veel geld”, geeft Bergsma aan. Daarom zweert hij bij de gekozen werkwijze. “Ik ben zelf nog een jonge ondernemer en ik denk ook jong. Door op deze manier te werken, kunnen we als bedrijf optimaal en zo efficiënt mogelijk presteren.” Bovendien wordt het bedrijf hierdoor aantrekkelijker voor nieuwe medewerkers. “We betalen evenveel als ergens anders, maar bij ons kun je altijd met de nieuwste materialen werken. Voor welke werkgever zou jij kiezen?”

Dit alles neemt niet weg dat ook Bergsma van mening is dat de gereedschappen en machines van hoveniers altijd in orde moeten zijn. “Of je nu onze werkwijze hanteert of dat je het onderhoud op een andere manier regelt, feit is dat de risico’s op uitval te groot zijn als je materiaal niet goed is. Dat kost je uiteindelijk werk en dus ook geld. Daar moet je je altijd van bewust zijn.”

VA-Keur

VA-Keur is de periodieke veiligheidskeuring voor arbeidsmiddelen. Dit zijn gereedschappen, machines en werktuigen in de sectoren landbouw, tuin & park, intern transport en industrie. De veiligheidskeuring wordt uitgevoerd door bedrijven, die zijn aangesloten bij brancheorganisatie Fedecom.

Dit artikel is verschenen in Hoveniersvak 3 2019. Niet ontvangen? Klik dan HIER.