Flinke najaarsboost voor het gazon

‹ Terug naar overzicht
z Geplaatst op:

De zomer is voorbij, dus het wordt langzaamaan tijd om de tuin winterklaar te maken. Ook het gazon, dat door de warme droge maanden heel wat te verduren heeft gehad, vraagt om aandacht. Sterker nog, het najaar is een essentiële periode als het gaat om onderhoud van het gazon. Iets wat – ook door hoveniers – nog wel eens wordt onderschat, zo geeft Arjen Cornelissen, grasveldspecialist van Mertens aan.

Gazons gelden vaak als de blikvanger van een tuin, mits goed onderhouden. Want kale plekken en verkleuringen in het gras zijn vaak een doorn in het oog van tuineigenaren. Juist daarom is het van groot belang om een gazon goed te onderhouden. Maar, zo signaleert Arjen Cornellissen van toeleverancier Mertens, het ontbreekt hoveniers vaak aan écht specialistische kennis om gazons jaarrond mooi en gezond te houden. “Vergeet niet, het hoveniersvak is enorm breed. Je moet aan heel veel dingen denken en er wordt veel van je verwacht. Gras is daar slechts een onderdeel van, terwijl een opleiding tot greenkeeper wel vier tot vijf jaar duurt. Wil je dus echt zorgen dat je het hele jaar een perfect gazon houdt, dan doe je dat er niet zomaar even bij. Een gazon heeft 365 dagen per jaar verzorging nodig en elk seizoen stelt andere eisen.”

Gazon

Arjen Cornelissen. Foto’s: Mertens

Reset van de natuur

Cornelissen is accountmanager Groen bij Mertens en beschikt samen met enkele andere collega’s over gespecialiseerde kennis van gazons en sportvelden. Vanuit deze rol geven zij advies aan hoveniers, sportveldbeheerders en greenkeepers. Cornelissen hamert erop dat de herfst een belangrijke periode is om de basis te leggen voor een mooi gazon voor het jaar erna. Ook is het najaar een mooie periode om een nieuw gazon aan te leggen, zo geeft hij aan. Maar waarom is die tijd van het jaar eigenlijk zo doorslaggevend? “Tien tot twintig jaar geleden hadden we nog strenge winters in Nederland, met vorst en sneeuw. Hierdoor werd de natuur als het ware gereset. Maar tegenwoordig zijn de winters mild en nat, waardoor ziekten en plagen overwinteren en het gras gevoelig is voor schimmels. Het is dus een zwakke periode voor gazons, en daarom is het belangrijk om in deze tijd extra alert te zijn en het gras goed voor te bereiden op dit nieuwe seizoen. Door in het najaar extra aandacht aan het gazon te besteden, stimuleer je bovendien de wortelgroei. Dat maakt het gras sterker en gezonder gedurende de rest van het jaar.”

Basis moet kloppen

Wie een mooie grasmat wil, moet volgens Cornelissen beginnen bij een goede aanleg ervan. “Als je een gazon met haast aanlegt en de essentiële stappen overslaat, kom je jezelf later tegen. De basis moet kloppen, anders wordt het onderhoud er niet makkelijker op. Het is daarom belangrijk dat je als hovenier eerst een goede bodemanalyse doet. Wat zit er wel en niet in de grond qua pH, organische stofgehalte, voedingselementen en bodemleven? Door de juiste bodemverbeteraars en bemesting toe te voegen, kun je vervolgens de tekorten aanvullen.” Daarnaast is de keuze voor het juiste grasmengsel van belang. “Vraag je klanten goed waarvoor zij het gazon willen gebruiken”, adviseert Cornelissen aan hoveniers. “Is het alleen om naar te kijken of gaan er kinderen op spelen? Dat maakt nogal verschil in de wijze van belasting en dus in de keuze van het soort gras.”

Als het gazon eenmaal is aangelegd, is het volgens de specialist zaak om direct te beginnen met het onderhoud. “Dat wordt nog wel eens vergeten. Hoveniers leggen dan in het najaar een gazon aan en spreken dan met hun klant af dat zij in het voorjaar weer terugkomen. Particulieren denken dan vaak dat het tot die tijd allemaal vanzelf gaat. Maar dan krijgt het gazon echt te weinig aandacht.”

Tips

Cornelissen heeft een aantal tips voor hoveniers om gazons in het najaar een flinke boost te geven, ter voorbereiding op het nieuwe seizoen:

1. Laag stikstofgehalte

“Zorg allereerst voor een goede najaarsbemesting met voldoende kalium erin. Dit zorgt voor een goede afharding van het gras voor de winter. Door de grond te analyseren, kan de hovenier bepalen wat de beste bemesting is voor een specifiek gazon. Daarbij is het overigens cruciaal om de hoeveelheid stikstof in de bodem in de gaten te houden. Bij een teveel aan stikstof gaat het gras namelijk niet in een winterslaap, waardoor het in de winter heel gevoelig blijft voor schimmels. Kies daarom voor een meststof met een laag stikstofgehalte en een hoog kaliumgehalte.”

2. Scherpe maaimessen

Daarnaast is het zaak dat je het gras blijft maaien, eventueel wat hoger dan normaal, zodat de mat wat dikker en steviger blijft. “Vaak zie je dat de maaimessen aan het eind van het seizoen wat botter zijn geworden, maar zorg dat je ook in de herfst scherpe messen blijft gebruiken. Anders beschadig je het gras.”

3. Water moet wegkunnen

Een volgend aandachtspunt is water. Juist in de natte najaarsmaanden moet neerslag makkelijk weg kunnen vloeien. Daarom is verticuteren een must. Door mos en dood gras goed weg te steken, kun je verdere viltvorming en aangroei van mos voorkomen. Prik ook af en toe in de grond. Dit alles zorgt ervoor dat het water weer makkelijk en snel door de bodem wordt opgenomen en dat het gras voldoende kan ademen.

4. Kalk tegen zure bodem

Ook kalk is onmisbaar als je een gazon sterk en gezond wilt houden, laat Cornelissen weten. Gras  groeit het beste op een licht zure bodem, maar door regen en natuurlijke afbraakprocessen in de gazonbodem verzuurt de grond steeds verder. Daardoor ontstaat richting het najaar een ongunstige zuurtegraad of pH-waarde. Het gazon krijgt hierdoor minder voedingsstoffen, micro-organismen worden minder actief en mos krijgt de kans om sneller te groeien. “Kijk daarom juist in de herfstperiode goed naar de pH-waarde van de grond en voorzie het gazon van voldoende kalk.”

5. Altijd alert blijven

Een tip die Cornelissen hoveniers eveneens wil meegeven, is om in het najaar en de winter alert te blijven. “Wijs je klanten erop dat zij het gazon goed in de gaten moeten blijven houden en vraag hen om zich bij jou te melden als ze iets vreemds zien aan het gras. Het is en blijft een stukje natuur waarmee je te maken hebt en je kunt niet alles voorzien. Als er daadwerkelijk een probleem optreedt, kun je als hovenier zo op tijd ingrijpen. Want hoe eerder je in actie komt, hoe beter.” Cornelissen besluit met de opmerking dat er meerdere wegen naar Rome leiden. “Voor het juiste onderhoud van een gazon is het zeker niet zo dat er slechts één sluitend advies is. Elke situatie is anders, doordat de omstandigheden afwijken of omdat verschillende grassoorten worden toegepast. Het blijft daarom maatwerk en alles staat en valt bij voldoende aandacht. Het najaar is een belangrijke periode om een gazon mooi en gezond te houden, maar door alleen in de herfst intensief met het gras bezig te zijn, doe je het gras weer tekort.”

Jacco Strating

Sneeuwschimmel

Fusarium nivale, oftewel sneeuwschimmel, is een veelvoorkomend probleem bij gazons in het najaar. De  grasziekte komt voor bij temperaturen tussen de 0 en 8 oC en ontstaat door een combinatie van mist, hoge luchtvochtigheid en windstilte. Hierdoor blijft het gazon nat en komt de schimmel tot bloei. In eerste instantie gaat het om kleine waterige plekken, maar uiteindelijk ontstaan bruine vlekken van soms wel 25 cm. De ziekte verspreidt zich via myceliumdelen in maairesten. Hark daarom de beschadigde plekken uit het gazon en zorg voor beluchting van de bodem door gaatjes te prikken in het gras. Daarna kan het gazon worden bemest.

Dit artikel is verschenen in Hoveniersvak 3 2019. Niet ontvangen? Klik dan HIER.