Jan Willem Klaassen, boomtechnisch adviseur bij BTL Bomendienst, vertelt dat als het gaat om ziekten en aantastingen van bomen preventie een belangrijke plaats inneemt."/>

Boomziekten: preventie is van cruciaal belang

‹ Terug naar overzicht
z Geplaatst op:

Jan Willem Klaassen, boomtechnisch adviseur bij BTL Bomendienst, vertelt dat als het gaat om ziekten en aantastingen van bomen preventie een belangrijke plaats inneemt.

“Preventie begint in de plannings- en aanlegfase”, opent Jan Willem Klaassen. “Denk aan boomsoortkeuze, afstemming daarvan op de omgeving, groeiplaats, standplaats, bodem en het gebruik van de ruimte door mensen. Kies een geschikte boom voor een specifieke plek! Dat kan vanaf het begin al een groot verschil maken in conditie en vitaliteit van een boom, en daarmee op vatbaarheid voor ziektes en aandoeningen gedurende het leven van de boom. Maar voor alle boomziekten en -aantastingen geldt: zorg voor een goede combinatie van preventie én bestrijding!”

Groeiplaats

Daarna komt de inrichting en aanleg van de groeiplaats aan bod. Klaassen: “Dan moet je nadenken over de grootte van de groeiplaats. Hoeveel ruimte krijgt een boom? Wordt er bijvoorbeeld substraat gebruikt? Als je deze en andere punten inzichtelijk hebt gemaakt, dan kun je de mogelijkheden van een specifieke plek verbeteren en indien nodig afstemmen op de gekozen boomsoort. Allemaal om de boom een optimale plek te geven.”

Het is belangrijk om de individuele bomen bij aankoop goed te keuren. “De manier van opkweken en onderhoud kan een verschil maken”, vertelt Klaassen. “Let bijvoorbeeld op kluitkwaliteit, beworteling en of de bomen al voldoende tijd hebben gehad om los van de stokken voldoende eigen stevigheid te ontwikkelen. Denk aan soortspecifieke ziekten en plagen: zijn er mogelijk al symptomen te zien, of zijn er onlogische snoeiwonden die kunnen wijzen op uitsnoei van die ziekten?”

Als het gaat om preventie bij al ‘bestaande’ bomen is het van belang goed voor de boom te zorgen. Denk aan het geven van voldoende water en bemesting en uitvoeren van het juiste onderhoud. Allemaal om de boom in optimale conditie te houden. Regelmatig controleren van de boom op conditie en symptomen van ziekten en andere aandoeningen hoort daarbij.

Essentaksterfte

Essen zijn beeldbepalend voor lanen en doorgaande wegen. Helaas zorgt essentaksterfte overal in Nederland voor problemen. De ziekte kan op termijn verzwakking en dood van de boom tot gevolg hebben. Voor hoveniers is het van belang om te weten dat twijg- en taksterfte eerst voornamelijk visuele schade veroorzaakt, maar dat het later ook tot een veiligheidsrisico kan leiden. Hoewel de aantasting uit de boom gesnoeid kan worden voor de uitstraling, is nog niet bewezen dat dit ook invloed heeft op het verloop van de ziekte, aldus Klaassen. “Ga je snoeien, probeer dan door te knippen tot de verkleuringen in de kern van het hout niet meer zichtbaar zijn. Ontsmetten van materialen is niet nodig, want de schimmel verspreidt zich via sporen in de lucht.”

Kastanjebomen

De kastanjemineermot zorgt al een aantal jaren voor beroering in het openbaar groen en bij tuinliefhebbers. Het gaat voornamelijk om visuele schade, verdergaande invloed is nog niet bewezen. Omdat de insecten in het blad zitten, is het belangrijk dat hoveniers in de herfst de bladeren ruimen. Zo worden overwinterende insecten verwijderd. Eventueel kan in het voorjaar een lijmband om de stam nog wat extra motten wegvangen.

Kastanjebloedingsziekte

Bloedingen ontstaan op de stam en takken van kastanjes maar veroorzaken geen directe schade. Bomen kunnen hiermee soms nog jaren lang verder leven. De ziekte kan echter wel de deur openzetten voor parasitaire schimmels. Wegens het vrij zwakke hout kan dit snel tot veiligheidsrisico’s leiden. Klaassen: “Let bij bloedingsziekte dus vooral op aanwezigheid van vruchtlichamen. Dan is het tijd om de boom door een specialist te laten onderzoeken. Tot die tijd: regelmatig controleren, en zorgen voor goed onderhoud, water en mest.”

Voor bloedingsziekte kan een warmtebehandeling een oplossing zijn, afhankelijk van de toestand van de boom. “Ga niet zomaar warmtebehandelingen uitvoeren, laat een specialist eerst bepalen of dit inderdaad op dit moment voor deze boom in deze situatie de beste oplossing is. Warmtebehandelingen hebben namelijk geen effect op groeiplaatsproblemen.”

Iepziekte

Al eeuwenlang maken iepen steden leefbaarder, maar sinds het begin van de vorige eeuw vormt de iepziekte een ernstige bedreiging. De oorzaak is een schimmel die door de iepenspintkever wordt verspreid. “Een geïnfecteerde iep kan in een vroeg stadium worden herkend aan gele of dorre blaadjes aan het uiteinde van takken”, zegt Klaassen. “In een vergevorderd stadium drogen hele takken uit. Uiteindelijk kleurt de gehele kroon geel en bruin en verdort deze. Een geïnfecteerde iep gaat dood, daarom zijn intensieve inspecties in het groeiseizoen belangrijk om zieke bomen op te sporen. Verwijderen en herplanten is dan de enige optie. Uitval van gezonde bomen door iepziekte is te voorkomen door injectie met DutchTrig. In Nederland kan een DutchTrig-behandeling door BTL Bomendienst of een van onze partners worden uitgevoerd.”

Noortje Krikhaar

 

Wat te doen met de eikenprocessierups?

De eikenprocessierups is door klimaatverandering in ons land terechtgekomen. Gezien de levenscyclus van de processievlinder en onder het motto ‘voorkomen is beter dan genezen’ is het belangrijk om zoveel mogelijk te investeren in preventie. Preventieve maatregelen kunnen gedurende een langere periode uitgevoerd worden, bestrijdende maatregelen vragen een strakkere planning, omdat die op het juiste moment moeten worden toegepast.

Heeft preventie niet of onvoldoende gewerkt? Dan is bestrijding van de behaarde rupsen nodig om gezondheidsproblemen te voorkomen. Vrijkomende haren geven ernstige overlast, zoals hevige jeuk en irritatie aan ogen of luchtwegen.

Het meest effectief is wegzuigen. Bij verbranden bestaat nog kans op verspreiding van haren. Let op: wanneer de rupsen weg zijn, kunnen er nog steeds brandharen aanwezig zijn! Door middel van het monitoren van eieren in de winter kan al een inschatting worden gemaakt van (de mate van) problemen later in het seizoen en kunnen tijdig passende maatregelen worden genomen.